2006/03/18

GRIMETON - hereditage mundial

Photo: Henrik Enfors 2004

Le radioemissor de Grimeton
Un evento multo importante pro le communication radiophonic in Svedia esseva le edification del station radiophonic in Grimeton dece kilometros al est de Varberg. Illo es le sol del mundo in su specie e illo ha un technica original, del annos 1920s, e functiona ancora. Le scopo de UNESCO- le Organisation pro Education, Scientia e Cultura del Nationes Unite, es stimular beneficio international e contribuer a pace e education re derectos human. In isto es includite augmentar le comprension e le respecto pro le hereditage cultural de paises e populos differente, con le supporto del Convention de Hereditage Mundial (in anglese). Le 2 julio 2004 iste station de radioemission esseva inscribite in su lista de hereditages mundial (in anglese e francese), e illo esseva le dece-tertie que es situate in Svedia. Iste lista contine i.a. in Svedia le petrographias del epocha de bronzo in Tanum, le urbe mercantil Birka del epocha del vikinges e le urbe hanseatic Visby.

Alcun inventiones e eventos importante in le historia del communication

Communication per filos
• 1820 - Le danese Hans Christian Örsted discoperiva le electromagnetismo.
• 1835 - Samuel Morse, un pictor de portraites in le Statos Unite de America qui esseva interessate in electromagnetismo, construeva un telegrapho e tres annos plus tarde le codice pro interpretar litteras, cifras e signos de punctuation que ha recipite su nomine. Le prime linea telegraphic esseva establite inter Washington e Baltimore in 1844.
• 1857 - Svedia habeva un rete de cablos telegraphic que attingeva omne partes del pais e Svedia alora anque habeva connexion con le continente desde 1855.
• 1865 - Le 17 de maio, vinti paises firmava un convention telegraphic international e introduceva un taxa uniforme lo que apportava reductiones considerabile del taxas. Iste die, le 17 de maio, nunc es considerate como le die de nascentia del ITU, Union Telegraphic International.
• 1866 - occurreva un evento multo importante quando Svedia, insimul con plure altere paises europee, obteneva connexion con le rete american per un cablo trans le Atlantico e in le initio del annos 1870s quasi tote le mundo esseva coperite per un rete de cablos.

Communication sin filos
• 1894-1895 – E le italiano Guglielmo Marconi (in anglese) e le serbo de Croatia Nicola Tesla (in anglese) cata uno pro se, succedeva inviar signales plure km per le aere, sin filo. In 1896 anque le russo Alexandre Popov lo faceva.
• 1901 – Marconi succedeva inviar messages super le Atlantico.
• 1906 - Reginald Fassenden succedeva transmitter non solmente signales de morse sed etiam musica que esseva audite in naves foras le costa del Statos Unite. Le mesme anno ille insimul con Ernst Alexanderson faceva le prime emission svedese de oration e musica in radio.
• 1911 - Marconi recipeva le Premio Nobel lo que forsan anque Tesla deberea haber recipite secundo documentos de patentes. Ma Tesla tamen nunquam essera oblidate perque su nomine es usate como mesura del densitate del fluxo de electromagnetismo, Tesla (T).

Alcun datos in le historia de Grimeton
• 1924 - Le 1 de decembre, le station esseva inaugurate.
• 1938 - Post nove discopertas il esseva possibile comenciar usar le nove technica con undas curte que esseva minus costose.
• 2004 - Le 2 de julio, le station que ancora poteva functionar, esseva inscribite in le lista de Hereditages Mundial (in anglese e francese)

Le station in Grimeton
Svedia non habeva su proprie cablos super le Atlantico e durante le prime guerra mundial plure cablos esseva damnate. Durante le ultime parte del guerra on edificava un emissor in Karlsborg situate in le medio del del parte del sud de Svedia e illo succedeva mantener le traffico con le continente ma non satis regularmente con America. Importante pro le location del station esseva que le undas radioelectric debeva passar super aqua o terra multo basse, e in Grimeton le paisage cultivate aperte offereva passage libere verso le costa e le mar west. Il anque esseva importante que le sud de Norvegia non esseva in le linea verso Long Island ubi le station american esseva situate. Sur un globo terrestre on pote vider, con adjuta de un corda, que le ambiente de Varberg es le sol loco de ubi on pote designar un linea rectilinee a Long Island, sin tanger Norvegia, e solmente tanger un curte parte del nord de Jutlandia, que fortunatemente es multo basse. Al contrario il esseva possibile reciper messages in Kungsbacka ubi le station de reception esseva edificate. Ambe stationes esseva in communication con filos con le station telegraphic in Göteborg ubi tote le labor con le messages esseva executate. Omne messages esseva in codice de Morse.

Le inventor Ernst F. W. Alexanderson 1878-1975
Le fornitor del stationes pro emission e reception esseva Radio Corporation of America (RCA) e le constructor esseva Ernst Alexanderson, 1878-1975. Ille esseva nascite in Svedia e post le examine como ingeniero civil in Stockholm e education continuate in le Schola technic superior de Berlin ille emigrava al Statos Unite de America in 1901 ubi ille laborava como inventor constructor e ingeniero principal apud General Electric e RCA. Pro su invention del generator a frequentia alte, le si appellate alternator de Alexanderson, ille esseva incorporate postumemente 1983 in “The National Inventors Hall of Fame” - un homage que ille participa con le inventores Edison, Bell e Marconi. In total 20 emissores de Alexanderson esseva construite per General Electric in Statos Unite e esseva installate in multe locos del mundo integre. Hodie solmente uno es conservate – illo in Grimeton. Alexanderson faceva multe inventiones e habeva 344 patentes quando ille moriva. Le ultime patente ille recipeva quando ille habeva 95 annos. Jam in 1927 ille faceva experimentos successose con television. Ille usava un systema mechanic consistente de un tambur con speculos rotante pro facer imagines mobile ma iste systema tosto esseva cambiate a systemas electronic. Ma ille anque laborava con tal systemas e los meliorava.
Lege plus re Alexanderson (in anglese)

Le significantia del longitude del undas
Le motivo pro usar undas de longitude longe in ille tempore esseva que illos habeva le plus bon expansion ma illos require energia multo alte, 200 kW. Undas longe non es equalmente sensibile pro perturbationes ionospheric como undas curte. Le plus economic undas habeva un longitude de 1/500 del distantia al station de reception e isto esseva 12 km. Ma iste longitude esseva jam occupate per altere stationes e on esseva fortiate usar le longitude 17,4 km (=17,2 kHz) Le station esseva preste pro emission le 1 de decembre 1924 e esseva inaugurate per le rege
Gustaf V le 2 de julio 1925. Le developpamento esseva multo rapide e durante le fin del annos 1920s on discoperiva que undas de longitude curte esseva apte pro radio e in 1938 le prime probas con undas de longitude curte esseva realisate anque in Grimeton. Iste emissores non exigeva tanto multe energia e dunque illos non esseva equalmente costose. Le alternator de Alexanderson pesava 50 tonnas. Ma durante conditiones mal, a causa de perturbationes ionospheric, il a vices esseva impossibile usar undas curte durante plure dies. Durante le secunde guerra mundial le station habeva grandissime importantia pois que le communicationes per cablo esseva interrumpite. E post le guerra le militares lo besoniava pro communication con naves submarin lo que esseva le sol possibilitate.

Le turres del antennas
Le systema de antennas in Grimeton, le antenna multiple, consiste de 6 turres que es placiate con un distantia de 380 m inter se. Illos supporta le 6 antennas vertical. Le turres ha un altitude de 127 m e cata turre ha in le summitate un trabe transverse que es 46 m longe. Illo supporta le filos con le electricitate multo potente pro le antennas. Le turres es vidite de longe distantia es un ben cognoscite puncto de orientation e pro navigatores e pro touristas sur le vias. Le signal de appello del station, que initiava omne emissiones alcun vices, esseva SAQ ( ...     .-     --.- )
Tu pote ascoltar le signal per premer le ligamine in infra.


SAQ
SAQ.mp3
Hosted by eSnips



Le station ancora functiona
Le vetule edificio del station, construite in stilo neoclassic per le architecto Carl Åkerblad, e le equipamento del station, remane in le condition que existeva quando on finiva usar lo in le annos 1960s. Ancora il es possibile usar le emissor e a occasiones solemne on lo face, p.ex. cata anno in le “Die de Alexander”, circa le 1 de julio. (Le association de supporto del station es appellate Alexander, non Alexanderson) Le prime die de iste millennio le rege svedese, Carl XVI Gustav, inviava un message que habeva iste fin:
“….Con technologia moderne e medios de communication, le possibilitates de comprension approfundate, pace, democratia e libere excambio de opiniones inter le populos del mundo debe crescer.”
Le message esseva ascoltate per multe personas in le mundo, le plus distante se trovava in Minnesota.
Iste desiro del rege deberea esser ancora plus facile attinger con interlingua!

Ligamines externe:
http://www.alexander.n.se/ (in svedese, anglese e germano)

3 kommentarer:

Morten Svendsen sa...

Un articulo multo interessante! Si, le radio es importante in le disveloppamento del communication moderne, e es multo laudabile que on ha succedite conservar le radioemissor de Grimeton. Vermente un hereditage mundial!

In alicun dies on celebrara le 150-esime anniversario del fin del Guerra de Crimea (le Congresso de Paris, 30 de martio 1856). Era le prime guerra, durante le qual jornalistas utilisava le telegrapho pro inviar lor reportages. In iste maniera le horrores del guerra attingeva le lectores in tempore multo breve. (Le effecto al publico naturalmente non es facilemente comprensibile hodie, quando internet e television constantemente nos forni de information de tote le partes del mundo.)

Petro Ferrero de Hungaria sa...

Gratias a iste articulo io poteva saper plus super iste emissor, que nos non succedeva visitar durante le conferentia international de interlingua in Asa, Svedia, 2005, ben que le visita era planate.

Io non sape, esque iste articulo, o su version abbreviate ja se trova in le Wikipedia interlinguaphone. Si non, il valerea le pena de publicar lo tamben ibi, illo es nam si detaliate.

Anonym sa...

.................... nice ^_^v ................